Strategie zonder capaciteit
Ambities worden toegevoegd zonder zichtbaar te maken welk verandervermogen daarvoor beschikbaar is of welke andere keuzes daardoor vervallen.
DE VIVA-METHODE · VELOCITY INTO VALUE
Van productie naar waarde
De VIVA-methode helpt organisaties hun schaarse verandervermogen aantoonbaar in te zetten voor de initiatieven die naar verwachting de meeste waarde opleveren. Na afloop wordt vastgesteld of die waarde ook daadwerkelijk is gerealiseerd.
Een perfecte aanvulling op Agile
Stimuleert samenwerking tussen teams
Maakt relatieve afwegingen transparant
Ondersteunt betere besluiten
Definitie in één zin
De VIVA-methode is een besturingsmethode waarmee organisaties hun schaarse verandercapaciteit inzetten voor de initiatieven die de meeste waarde opleveren door capaciteit, Value Poker, Planning Poker en een transparante portfolioselectie met elkaar te verbinden.VIVA — Velocity Into Value · Roel de Graaf, DPGM · 2026
Het probleem dat VIVA oplost
Veel productie is nog geen waarde
Organisaties meten vaak hoeveel werk teams verzetten, maar niet of hun schaarse verandervermogen terechtkomt bij de initiatieven met de meeste bedrijfswaarde. Daardoor raken strategie, prioritering en uitvoering van elkaar los.
Waarde en omvang door elkaar
Technische complexiteit beïnvloedt het gesprek over businesswaarde, terwijl business en delivery ieder vanuit hun eigen expertise horen te schatten.
Output zonder effect
Teams worden beloond voor snelheid en oplevering, maar de organisatie toetst onvoldoende of de verwachte waarde na realisatie werkelijk zichtbaar wordt.
De methode in één beeld
Van strategie naar maximale waarde
De infographic laat het volledige proces zien: van de strategische verdeling van capaciteit, via beide pokertafels, naar een transparante portfoliokeuze met VIVA.
Klik op de infographic om deze op volledige grootte te bekijken. Op een klein scherm kun je de afbeelding horizontaal verschuiven.
Het besturingsmodel
Drie afzonderlijke besluiten.
Één integrale keuze.
VIVA behandelt strategie, waarde en technische omvang eerst afzonderlijk. Pas in de vierde stap worden deze elementen samengebracht. Zo blijft helder wie waarover beslist en worden onderliggende aannames zichtbaar.
Verdeel capaciteit
De directie verdeelt het beschikbare verandervermogen over een beperkt aantal strategische domeinen en maakt reserveringen expliciet.
Resultaat · capaciteitskaderBepaal waarde
Het businessmanagement waardeert initiatieven ten opzichte van elkaar, zonder zich te laten beïnvloeden door de technische omvang.
Resultaat · Value Poker-scoreSchat de realisatie
Het deliveryteam bepaalt met Planning Poker de omvang, complexiteit en onzekerheid van al het werk dat nodig is om het initiatief volledig af te ronden.
Resultaat · functie- of storypointsKies met VIVA
Waarde, realisatiebeslag en beschikbare capaciteit komen samen in een transparante portfolioselectie, met ruimte voor een bestuurlijke afweging.
Resultaat · gekozen portfolioMeet wat bijdraagt aan betere keuzes.
Wijs voor ieder besluit één eindverantwoordelijke aan.
Vergelijk initiatieven op een transparante, relatieve schaal.
Behandel capaciteit als strategische grondstof.
Gebruik gegevens om te leren en te verbeteren.
Twee tafels, twee perspectieven
Eerst begrijpen, dan waarderen
Bij beide pokervormen kiest iedere deelnemer eerst individueel een kaart. Alle kaarten worden gelijktijdig getoond. Juist het gesprek over de hoogste en laagste inschatting maakt verschillen in aannames zichtbaar.
Businessmanagement
Value Poker
De verwachte waarde wordt relatief beoordeeld vanuit klantwaarde, strategische bijdrage, financiële waarde, risicoreductie en medewerkerwaarde.
1
2
3
5
8
13
21
34
- Een neutrale beschrijving en een gedeeld feitenbeeld
- Iedere deelnemer kiest zelfstandig
- De deelnemers met de uiterste scores lichten hun aannames toe
- De groep bepaalt één definitieve score
- De effecthypothese, eigenaar en meetdatum worden vastgelegd
Deliveryteam
Planning Poker
Het team schat de relatieve omvang, complexiteit en onzekerheid. Al het werk dat nodig is om aan de afgesproken Definition of Done te voldoen, telt mee.
1
2
3
5
8
13
21
34
- Realisatie: bouw, integratie en ingebruikname
- Toetsing: testen, beveiliging, privacy en AI-controle
- Risico: onzekerheid, afhankelijkheden en gevolgen
- Punten blijven een relatieve maat en worden niet omgerekend naar uren
- Vergelijk resultaten alleen binnen teams die op dezelfde manier zijn gekalibreerd
Capaciteit, indices en prioriteit
VIVA maakt de keuze zichtbaar
De gerealiseerde output van de vorige periode wordt aangepast aan de teamcapaciteit die voor de komende periode beschikbaar is. Vervolgens wordt ieder initiatief vergeleken met dezelfde beschikbare output.
Beschikbare functiepunten
Output vorige periode × (capaciteit nu ÷ capaciteit toen)
Value Index
Value Poker-score ÷ beschikbare functiepunten
Velocity Index
Planning Poker-score ÷ beschikbare functiepunten
Ranking
Value Index ÷ Velocity Index = waarde ÷ realisatie-eenheden
Belangrijk: de ranking vormt het vertrekpunt voor het gesprek en ondersteunt de besluitvorming. Afhankelijkheden, verplicht werk, strategische balans en risico's kunnen een bewuste afwijking rechtvaardigen.
Value Index →
Quick wins
Veel waarde, relatief weinig beslag
Strategische investeringen
Veel waarde, groot beslag
Kleine verbeteringen
Beperkte waarde, weinig beslag
Heroverwegen
Beperkte waarde, groot beslag
Zoeken
Proactief
Export
Velocity Index →
De positie wordt bepaald door beide indices; de grootte van de bol volgt uit de Value Poker-score. De capaciteitsgrens laat zien welke combinatie van initiatieven haalbaar is in de komende periode.
Canonieke begrippen
De taal van de VIVA-methode
Vaste definities maken de methode vergelijkbaar tussen teams, domeinen en perioden en voorkomen dat dezelfde term verschillende betekenissen krijgt.
Verandercapaciteit
De beschikbare veranderkracht die de directie vooraf over strategische domeinen verdeelt.
Value Poker
Een relatieve waardebepaling door businessmanagement met de reeks 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21 en 34.
Planning Poker
Een relatieve inschatting door deliveryteams van omvang, complexiteit, onzekerheid en afhankelijkheden.
Value Index
De Value Poker-score in verhouding tot de beschikbare realisatiecapaciteit.
Value Poker-score ÷ beschikbare puntenVelocity Index
Het geschatte realisatiebeslag in verhouding tot dezelfde beschikbare realisatiecapaciteit.
Planning Poker-score ÷ beschikbare puntenVIVA-ranking
De verhouding tussen verwachte waarde en realisatiebeslag als vertrekpunt voor de portfoliodialoog.
Value Index ÷ Velocity IndexConcreet voorbeeld
Een team kiest binnen 20 beschikbare punten
Een organisatie vergelijkt vier initiatieven. Businessmanagement bepaalt de waarde; het deliveryteam schat de omvang. De verhouding helpt om de volgorde te bespreken, waarna capaciteit, verplichtingen en afhankelijkheden de uiteindelijke keuze bepalen.
| Initiatief | Value Poker | Planning Poker | Waarde ÷ omvang | Duiding |
|---|---|---|---|---|
| Zorgaanbieder zoeken | 13 | 5 | 2,60 | Topprioriteit |
| Digitaal declareren | 8 | 3 | 2,67 | Topprioriteit |
| Wettelijke aanpassing | 13 | 13 | 1,00 | Verplicht werk |
| Intern dashboard | 3 | 5 | 0,60 | Heroverwegen |
Beschikbare capaciteit20 puntenvoor de komende periode
Gekozen combinatie5 + 3 + 1321 punten: dus faseren of herverdelen
Bestuurlijke conclusieBewust kiezenranking ondersteunt, capaciteit begrenst
Heldere besluitrechten
Iedereen beslist over het juiste vraagstuk
Directieteam
Het directieteam bepaalt waar het verandervermogen wordt ingezet en stelt de domeinen, reserveringen en strategische bandbreedtes vast.
Businessmanagement
Het businessmanagement bepaalt welke initiatieven naar verwachting de meeste waarde opleveren en is eigenaar van de waardering en de effecthypothese.
Deliveryteam
Het deliveryteam bepaalt de omvang van het werk en stelt vast wat binnen de beschikbare capaciteit verantwoord kan worden gerealiseerd.
Besluitvormers
De besluitvormers kiezen de combinatie die binnen de capaciteit en strategie past. Zij leggen zowel de selectie als eventuele bestuurlijke afwijkingen expliciet vast.
Veelgestelde vragen
VIVA in het kort
Wat is de VIVA-methode?
De VIVA-methode is een besturingsmethode waarmee organisaties capaciteit, verwachte waarde en realisatiebeslag afzonderlijk bepalen en vervolgens samenbrengen in een transparante portfoliokeuze.
Waar staat VIVA voor?
VIVA staat voor Velocity Into Value: de omzetting van verandervermogen en realisatiekracht in bedrijfswaarde. De Nederlandse kern is: van productie naar waarde.
Welk probleem lost VIVA op?
VIVA voorkomt dat organisaties vooral sturen op uren, productie of snelheid zonder zichtbaar te maken welke strategische en bedrijfswaarde met de beschikbare capaciteit wordt gerealiseerd.
Vervangt VIVA Agile, Scrum of SAFe?
Nee. VIVA is een besturingsmethode boven de uitvoering en kan worden gecombineerd met Agile, Scrum, SAFe, Kanban, DevOps en projectmatig werken.
Wie bepaalt de waarde en wie bepaalt de omvang?
Businessmanagement bepaalt met Value Poker de relatieve waarde. Deliveryteams bepalen met Planning Poker de omvang, complexiteit, onzekerheid en afhankelijkheden.
Waarom gebruikt VIVA punten in plaats van uren?
Punten maken relatieve vergelijking mogelijk zonder schijnnauwkeurigheid. AI kan de uitvoeringssnelheid vergroten, terwijl de functionele omvang en complexiteit van het initiatief gelijk blijven.
Welke kaarten worden gebruikt?
Zowel Value Poker als Planning Poker gebruikt de reeks 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21 en 34. Grote verschillen tussen stemmen worden besproken voordat een definitieve score wordt vastgesteld.
Is de hoogste ranking altijd de definitieve keuze?
Nee. De ranking is het vertrekpunt voor besluitvorming. Verplicht werk, risico's, afhankelijkheden, strategische balans en de capaciteitsgrens kunnen een bewuste afwijking rechtvaardigen.
Hoe voorkomt VIVA dat teams hun scores manipuleren?
Business en delivery schatten onafhankelijk, gebruiken vaste referentiekaarten en bespreken uiterste scores. Resultaten worden alleen vergeleken als teams op dezelfde manier zijn gekalibreerd.
Hoe wordt achteraf geleerd?
Na realisatie wordt op de afgesproken meetdatum vastgesteld of de effecthypothese en verwachte waarde daadwerkelijk zichtbaar zijn geworden. Die uitkomst voedt de volgende portfoliocyclus.
Citeerbare formulering
De VIVA-methode in twee zinnen
Kort: De VIVA-methode zet verandervermogen om in waarde door capaciteit, relatieve businesswaarde en realisatiebeslag transparant met elkaar te verbinden.
Met bron: De VIVA-methode (Velocity Into Value) is een door Roel de Graaf ontwikkelde besturingsmethode voor waardegestuurd portfoliomanagement, waarin directie, businessmanagement en deliveryteams ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bijdragen aan één transparante portfoliokeuze.
Meer weten?
Maak van portfoliokeuzes
een beter gesprek
Wilt u ontdekken wat de VIVA-methode voor uw organisatie kan betekenen? DPGM biedt een verdiepende toelichting, begeleiding van een eerste sessie en advies over de toepassing binnen uw eigen portfolioproces.
Toelichting op de methode
Een heldere presentatie over de uitgangspunten, besluitrechten, pokersessies en het gebruik van de VIVA-matrix.
Begeleide VIVA-sessie
Pas de methode toe op een selectie van uw eigen initiatieven en ervaar welke gesprekken en inzichten dit oplevert.
Bespreek uw vraagstuk
Neem vrijblijvend contact op voor meer informatie of een korte kennismaking.
Neem contact op
Van output naar outcome. De methode ondersteunt niet alleen de keuze van initiatieven, maar ook de evaluatie achteraf: is de verwachte waarde na realisatie daadwerkelijk zichtbaar geworden?
Van uitleg naar toepassing
Leg de initiatieven op tafel
Bereid de portfolio voor, speel Value Poker en Planning Poker en maak met VIVA zichtbaar welke mix binnen de beschikbare capaciteit past.
Open de beveiligde VIVA-tafels